Eén Bron, duizend bronnen
Leven vanuit de Bron is voor ons wezenlijk. Tegelijk zien wij dichtbij, in school, catechese en gezin, welke gevaren er voor jongeren liggen. Juist daarom vinden wij dit werk zo belangrijk.
Wij geloven dat er één Springader van levend water is, en dat een mens pas werkelijk leeft wanneer hij dáár drinkt: bij het Woord, in de gemeente, gekend bij zijn naam. Tegelijk zien wij met eigen ogen waar jongeren vandaag in werkelijkheid drinken, en welke gevaren daar liggen: antwoorden zonder herkomst, een luisterend oor zonder ziel, en de stille gewenning waarmee de bak de plaats van de Bron inneemt. Juist omdat de Bron ons zo lief is én omdat wij die gevaren bij jongeren zo dichtbij zien, doen wij dit werk. Dat is geen onderbuikgevoel; het wordt gedragen door onderzoek, uit eigen kring en internationaal, dat één samenhangend verhaal vertelt in vier bewegingen.
Onderzoek van Driestar educatief onder 1.336 christelijk-reformatorische jongeren (2026): vier op de vijf basisschoolleerlingen vanaf groep 6 gebruiken AI, in het voortgezet onderwijs vrijwel iedereen; het gebruik wijkt niet af van het landelijke gemiddelde.
In de VS gebruikte 72% van de tieners weleens een AI-companion; een derde van de gebruikers besprak serieuze zaken met AI in plaats van met mensen. In het VK voelt chatten met AI voor 35% van de kinderen als praten met een vriend; in Nederland deelt een kwart van de jonge gebruikers meer met een chatbot dan met dierbaren.
Bijna driekwart van de jongeren neemt een AI-antwoord aan zodra het logisch klinkt; slechts één op de vijf toetst antwoorden aan de eigen waarden en overtuigingen. Beproeven, en het goede behouden, is precies de vaardigheid die ontbreekt.
Er gaapt een kenniskloof: jongeren halen hun AI-kennis bij leeftijdsgenoten, ongeveer de helft van de ouders bespreekt het gebruik nooit. De onderzoekers noemen verbieden geen begaanbare weg; toerusten wel. Daar staat Bronwijs.
Eerlijkheid hoort bij dit werk. Volgens het Driestar-onderzoek stellen jongeren aan AI betrekkelijk weinig vragen over geloofskwesties; het beeld dat dit "massaal" gebeurt, klopt niet. Maar het gebeurt wél, in stilte, een deel van de christelijke jongeren voert geloofsgesprekken met AI, en de internationale cijfers laten zien hoe wijdverbreid persoonlijke en serieuze gesprekken met AI onder tieners zijn. De houding die dit vraagt, beproeven en de diepste vragen een adres geven bij mensen die je bij name kennen, ontbreekt aantoonbaar. Precies daarover gaan onze vier sporen: het gesprek openen, de toetsvaardigheid oefenen, en samen wegen wat we behouden.
De volledige onderbouwing met vijftien bronnen (waaronder Driestar educatief, Kennisnet, het Nederlands Jeugdinstituut, Common Sense Media, Internet Matters en Saferinternet.at) sturen we u graag toe: een bericht aan info@bronwijs.org volstaat.
Want Mijn volk heeft twee boosheden gedaan; Mij, den Springader des levenden waters, hebben zij verlaten, om zichzelven bakken uit te houwen, gebroken bakken, die geen water houden.
Jeremia 2 vers 13 · de Bijbel